نورپردازی در معماری

نورپردازی در معماری

نورپردازی در معماری


خواه نور طبیعی روز باشد یا نورپردازی مصنوعی، نور توجه را به بافت‌ها، رنگ‌ها و اشکال یک فضا جلب می‌کند و به معماری کمک می‌کند تا به هدف واقعی خود برسد، در واقع نورپردازی در معماری کنار دیگر عناصر، مفاهیم متفاوتی را می‌رساند و در عصرهای متفاوت نقش و شیوه‌ی نورپردازی در معماری متفاوت بوده است.

همچنین نور در طراحی به عنوان یک عنصر مجزا ایفای نقش می‌کند. چشم انداز از مهم‌ترین بخش‌هایی است که از طریق آن از معماری لذت می‌بریم و نورپردازی شیوه‌ی درک معماری را بیشتر می‌کند.


سه دلیل اهمیت نور در معماری:


نور رفتار و عواطف افراد را کنترل می‌کند، نورپردازی می‌تواند مردم را حتی خوشحال‌تر کند. هنگامی که افراد روشنایی فضایی خاص را طراحی می‌کنند، باید اشخاصی را که در آن فضا کار می‌کنند را در نظر داشته باشند حتی در رابطه با کاری که انجام‌ می‌دهند نیز مطالعه کنند تا نورپردازی کاربردی باشد. به عنوان مثال نورپردازی در پارک، چراغ خیابان و نور مصنوعی زیرزمینی گاهی باعث می‌شود افراد احساس ناراحتی کنند چرا که نزدیک به نور طبیعی نیستند، انتخاب لوازم و تجهیزات روشنایی به گونه‌ای که نزدیک‌ترین حالت به نور طبیعی را عرضه کنند امری بسیار مهم است.


الف) تاثیر نورپردازی در نمای خارجی ساختمان:


در معماری برای تاکید بیشتر بر روی برخی از بخش‌های نما، از نورهای طبیعی و تجهیزات روشنایی با نورپردازی نزدیک به نور طبیعی استفاده می‌شود تا با ایجاد برآمدگی‌ها و فرورفتگی‌هایی بر روی محل مورد نظر، سایه‌هایی در بخش‌هایی از نما ایجاد کند که بخش مورد نظر دید بیشتری نسبت به سایرین داشته باشد. استفاده از تجهیزات روشنایی‌ای صحیح و فکر شده و مصالح مناسب این امکان را ایجاد می‌کند که هنر نشان دادن، مخفی کردن و برجسته کردن بخش‌های مختلف بنا به معمار داده شود.


ب) تاثیر نورپردازی در فضای داخلی ساختمان:


نورپردازی یکی از عناصر موثر در تعیین فضای داخلی می‌باشد، برای مثال در بسیاری از شرایط با بکارگیری لوازم و تجهیزات روشنایی خاص می‌توان بدون استفاده از مصالح اضافه، محیط داخلی را صرفا با هدایت و تنظیم نور مناسب به قسمت‌های متفاوت تقسیم کرد.
کاربرد دیگر نورپردازی، شدت بخشی به ویژگی بخش‌های مختلف می‌باشد، برای مثال مرتفع نشان دادن بخشی یا باریک‌تر دیده شدن بخش دیگر، برای رسیدن به این نتیجه پس از انتخاب چگونه دیده ‌شدن روشنایی و سایه می‌بایست در خرید تجهیزات روشنایی دقت لازم را داشته باشید.
نورپردازی از قدیم تا کنون حامل پیام‌های مهمی بوده است، با تمرکز بر این قسمت می‌توان بخش مربوط به روشنایی محیط‌های تاریک و یا نیمه‌تاریک را به بهترین حالت مدیریت کرد، برای مثال بخش ورودی بسیاری از هتل‌ها کم نورتر از سایر بخش‌ها بوده و با نورپردازی صحیح مردم را به سمت داخل راهنمایی می‌کند. شایان ذکر است که نحوه‌ی تابش نور و نورپردازی در حالات انسان تاثیر بسزایی می‌گذارد، برای مثال در هتل‎‌ها بخشی که مربوط به استراحت کردن افراد می‌باشد دارای نور ملایم‌تری است که محیطی دل‎‌انگیز را برای آرمیدن افراد پدید می‌آورد.

ج)تاثیر نورپردازی در فضای شهری:


نورپردازی در فضای باز و فضای شهری از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که مردم زیادی در ساعات مختلف در سطح شهر هستند و روشنایی باید به‌ گونه‌ای باشد که احساس خستگی را از افراد گرفته و حس سرزندگی به آن‌ها تزریق کند.
علاوه بر آن به علت حضور خورشید در آسمان در ساعات مختلف روز سطح نور و رنگ‌های دریافتی متفاوت است پس نورپردازی باید هماهنگ با نور طبیعی صورت گیرد و برای ساعات پر نور روز مکان‌های با سایه‌ی مناسب تعبیه شود تا شدت نور زیاد احساس کسالت به مردم ندهد.
در برخی شهر‌ها از جمله یزد، با ساختن رواق‌هایی با نورگیر مناسب و معماری بی‌نظیر شدت روشنایی محل را به درستی تنظیم کرده‌اند و برای شب‌ها با استفاده از استاندارد‌های نورپردازی و تجهیزات روشنایی درست، نوری مناسب با فضا و معماری مخصوص را به کوچه‌ها وخیابان‌ها ایجاد کرده‌اند.